Paulina Codogni o polskim Rubikonie

ksiazka_oragly_stol_codogniZafascynowany historią Okrągłego Stołu nakreśloną przez Jana Skórzyńskiego w książce „Rewolucja Okrągłego Stołu” sięgnąłem po kolejną książkę nawiązującą swoją tematyką do przełomowego roku 89. Tym razem wybór padł na pracę Pauliny Codogni pod tytułem „Okrągły Stół, Czyli polski Rubikon”. Autorka już na wstępie przytacza historyczny wyczyn Juliusza Cezara z roku 49 p.n.e. kiedy to przekroczył rzekę Rubikon łamiąc w ten sposób zakaz rzymskich senatorów, którzy w obawie przed utratą władzy chcieli Juliusza Cezara utrzymać jak najdalej od Rzymu. Pozwolę sobie tutaj zacytować fragment wstępu do książki pt.: „Okrągły Stół, czyli polski Rubikon”:

„Kiedy w 49 r. p.n.e. Juliusz Cezar Wraz z legionami przekroczył oddzielającą Italię od Galii rzekę Rubikon, złamał zakaz rzymskich senatorów, którzy obawiając się utraty władzy, pragnęli zatrzymać go z dala od Rzymu. Wydarzenie to zapoczątkowało koniec Republiki Rzymskiej i przeszło do historii jako synonim podjęcia przełomowej i nieodwracalnej w skutkach decyzji. W dziejach dwudziestowiecznej Polski dwukrotnie doszło do symbolicznego przekraczania Rubikonu – po raz pierwszy w 1918 r., kiedy odzyskała ona niepodległość, oraz w 1989r., gdy po ponad 40 latach nastąpił kres monopolu władzy komunistycznej.[…]”

Paulina Codogni w swojej książce dużą wagę przyłożyła do wydarzeń poprzedzających obrady Okrągłego Stołu. Bardzo szczegółowo opisała nastroje jakie panowały podczas dwóch fal strajków w roku 1988, które objęły znaczną część Polski. To bardzo ważne, aby poznać genezę dochodzenia do zmian, które doprowadziły do rewolucji w obozie państw należących do Układu Warszawskiego.

Jeżeli chodzi o same obrady to większy nacisk na ich opisanie moim zdaniem położył Jan Skórzyński w książce „Rewolucja Okrągłego Stołu”. Nie jest to jakiś zarzut w stosunku do pracy Pauliny Codogni, że jakoby miała potraktować główny temat książki pobieżnie. Wydaje mi się, że zamiar autorki był zupełnie inny i już go tutaj nakreśliłem. Przedstawienie wydarzeń sprzed roku 1989 osobą, które z racji wieku nie uczestniczy w nich wydaje mi się bardzo ważne, ponieważ nakreśla ludziom młodym, do których również i ja się zaliczam, pewien postępujący proces degradacji komunizmu w umysłach Polaków w latach 80. XX wieku. Kryzys poglądów i samego systemu socjalistycznego, pomimo chęci wprowadzenia reform mających poprawić stan naszej gospodarki i przedłużyć okres sprawowania władzy przez tak zwany partyjny „beton” doprowadziły do polskiego Rubikonu.

Książka kończy się wywiadami z Lechem Wałęsą i Wojciechem Jaruzelskim. O dziwo osoby, które stały po przeciwnej stronie barykady, w rozmowach ujawniają, że obaj mieli podobne cele przystępując do rozmów przy Okrągłym Stole. Różnili się jedynie narzędziami, które do realizacji tych celów chcieli wykorzystać.